Onpartijdigheid

maart 22, 2009

Reactie op een column van Bas Heijne in NRC (hier).

“Waarmee geworsteld wordt is het besef dat de mens, alle humanistische inspanningen van de afgelopen halve eeuw ten spijt, onverbeterlijk is gebleken”, schrijft Heijne.

Verbeter de mensch! Welke inspanningen bedoelt hij? De heksenjacht op communisten door McCarthy in de jaren vijftig, de economische boycot van Cuba na de door de CIA gesteunde invasie in de Varkensbaar, de Koude Oorlog, Vietnam, Korea, El Salvador, Irak en nog een paar duizend wandaden die uit naam van de vrijheid werden gepleegd. De vrijheid van het beschaafde westen uiteraard.

In dit Darwin-jaar zou Heijne er goed aan doen ook eens iets te lezen van Frans de Waal, of van de meester zelf. De mens van nu is niet beter of slechter dan die van 100.000 jaar geleden. Dat het merendeel van de westerse wereld hersendood is gemaakt met overbodige luxe en commerciele televisie is geen teken van verbetering. Onze minister-president die in 2006 nog de VOC-mentaliteit aanprees al evenmin. Julian Huxley, de eerste directeur van de UNESCO, was ook president van de British Eugenics Society. Weet Obama dat Amazing Grace werd geschreven door de kapitein van een slavenschip, John Henry Newton? 

Polarisatie is een cognitieve illusie, in de werkelijkheid lopen goed en slecht onontwarbaar door elkaar heen. Of je nu nadenkt of niet, je kiest altijd – bewust of onbewust – partij, aangezien een mening buiten de sociaal-politieke realiteit niet bestaat. De verantwoordelijkheid van de intellectuelen, zoals Chomsky het in 1966 al noemde, is dat iemand die beter geinformeerd is ook meer verantwoordelijkheid draagt. Zij zouden zich moeten durven uitspreken en vooral niet bang moeten zijn voor de complexiteit van dit sociale dier. Dan maar eens verkeerd begrepen worden. Zwijgen is altijd erger.

Advertenties