Hoe prachtig het is te doden, hoe juist te sterven

maart 13, 2009

“Toen liet de HEER uit de hemel zwavel en vuur neerkomen op Sodom en Gomorra en hij vernietigde die steden en de hele vallei, met de inwoners van al de steden en met alles wat er op het land groeide. De vrouw van Lot, die achter hem liep, keek om en veranderde in een zuil van zout.”
Genesis 19, 24-26

albarico_1

De toorn Gods is niet alleen juist, maar ook prachtig en zijn schoonheid openbaart en verkondigt Gods superieure rechtvaardigheid. Wie kan weerstand bieden aan dit bijzondere schilderij van Jeroen Bosch dat de Israëlische luchtmacht heeft geschilderd? Zijn de lichamen en huizen beneden niet vernietigd juist vanwege de schoonheid van deze goddelijke flits, van deze verblindende fontein van licht? Zij die niet sterven, zij die zich verzetten, zij die vloeken te midden van de ruïnes, zijn zij niet schuldig om die reden, precies omdat hun overleven een nieuwe ejaculatie van zwavel en vuur verlangt?

De oudste religieuze atavismen worden ondersteund door de modernste middelen van destructie. Afgezien van manipulatie en leugens, buigen wij gefascineerd door de Israëlische bruutheid, want het is bruut en komt uit de hemel; we bewonderen hun kracht en niet hun beweegredenen en het is precies de onbetwistbare verticaliteit van deze kracht die het een legitimiteit verschaft, onbereikbaar voor de rede: het is tegelijkertijd in tijd en vorm esthetisch en theologisch. Ooit kon men slechts een stad vernietigen als men God was; nu kunnen de Israëli’s het ook. Alleen wonderbaarlijke zegeningen en verdiende straf dalen uit de hemel neer. De technologische superioriteit van de zionisten – hun superieure minachting van menselijk leven activeert deze theologische legitimatie die hun heersers bewust uitbuiten, zozeer dat het de Bijbelse technotheologie van de luchtaanvallen is, nu de enige bron van legitimiteit, die hen verplicht de luchtaanvallen op een steeds grotere schaal uit te voeren. Het is zo leuk, zo fijn, zo makkelijk, zo eerlijk om een stad te verpulveren en zo moeilijk, zo lelijk, zo moreel verwerpelijk om te proberen het zionisme rationeel te verdedigen… De God van de Bijbel die van bovenaf vernietigt is rechtvaardiger en prachtiger naarmate Zijn destructieve macht toeneemt. Zijn slachtoffers verluchten Zijn macht, rechtvaardigen Zijn bestaan, eren Zijn genade; hoe meer doden, hoe meer blaam de lijken treft en hoe subliemer de agressor, hoe meer kinderen, vrouwen en ouderen er vergaan onder dit schitterende licht, hoe schitterender het licht en hoe terechter de straf. Alleen Jahweh is “disproportioneel” – staat boven elke maat – en dit is wat de massamedia en regeringen bedoelen met hun beschrijvingen – vol respect en bewondering – van het gebruik van geweld door Israel: ze bedoelen dat het “goddelijk” is, bovennatuurlijk, bovenmenselijk, ze bedoelen dat het gerechtvaardigd is, dat we er niet over kunnen oordelen, laat staan het veroordelen, zonder heiligschennis te plegen. De (destructieve) middelen heiligen elk doel. De technologische “disproportie” ontleent haar bevoegdheid niet aan menselijke wetten en heeft slechts weinig propaganda nodig om zich op te leggen: het voldoet om in staat te zijn God te imiteren en “die steden en de hele vallei te vernietigen, met de inwoners van al de steden en met alles wat er op het land groeide” te midden van een vloed van licht. Zelfs de meest doorgewinterde atheïsten onder ons moeten de doden negeren zolang het er vele zijn en clusterbommen en witte fosfor worden gebruikt; zolang de moordenaar almachtig is en zijn macht godsdienstig en bovennatuurlijk. Israel is een theocratische staat door de manier waarop de mensen er leven en doden. De rest van de wereld bewondert Israel hierom. En als we achterom kijken naar het schouwspel worden we, net als de vrouw van Lot, veranderd in verstomde zoutpilaren.

De lucht is zuiver; de hemel valt niets te verwijten. De Israëlische F16-piloot houdt zelfs zijn kapsel in model; elegant, geraffineerd, nauwgezet in het voltooien van zijn missie, gezuiverd van alle lage instincten die zijn zicht zouden kunnen vertroebelen, briljant, ironisch, serieus, rechtvaardig imiteert hij God en Jeroen Bosch en keert hij op tijd terug naar Tel Aviv om een nieuw Indonesisch restaurant uit te proberen en met zijn vriendin de details van hun nieuwe Ikea-meubeltjes te bespreken.

En beneden? Wat gebeurt er zoal beneden? Wat zijn dat voor mensen daar beneden?

albarico_2

Hier zien we ze. Ze zijn een deel van het land, primitief, emotioneel, luidruchtig, bedreigend, duister, aanhankelijk, bijgelovig, opeengepakt, haveloos, lelijk, laag-bij-de-gronds, horizontaal, kwetsbaar, ontbeerlijk: menselijk. Het artikel in El Mundo bij deze foto vermeldde tevens dat zij “exhibitionisten” waren: in tegenstelling tot ons, de meesters van de lucht, die onze doden liever in besloten kring begraven, scheppen de Palestijnen van Gaza er genoegen in de lichamen van hun kinderen tentoon te stellen en hun leed op obscene wijze uit te dragen. De scherpzinnige antropoloog van de Spaanse krant vergat andere, even fundamentele verschillen te noemen: terwijl wij meesters van de lucht liever sterven van ouderdom in een ziekenhuis of in de beslotenheid van onze huizen, sterven de Palestijnen van Gaza liever op straat, in het openbaar, zonder enig fatsoen opgeblazen door een Bijbelse bom uit de hemel; terwijl wij meesters van de lucht liever moorden zonder dat ons kapsel in de war raakt en zonder ons op te winden – om op tijd voor het avondeten terug in Tel Aviv te zijn, zonder eerst langs de kapper te hoeven gaan -,  houden de Palestijnen van moorden en elkaar vermoorden – omdat de razernij en de haat hun geen andere keuze laten. Als de Israëlische “disproportie” zichzelf rechtvaardigt, worden de menselijke proporties van de Palestijnen ook geëlimineerd. De foto van het Israëlische bombardement is genoeg om ons te overtuigen van de zionistische rechtmatigheid; de foto van de Palestijnse begrafenis is genoeg om ons te overtuigen van de Palestijnse schuld.

Het verschil tussen Israëli’s en Palestijnen wordt samengevat in deze twee afbeeldingen, in dit contrast dat de media, al dan niet met opzet, onophoudelijk voeden: de esthetische en theologische superioriteit aan de ene kant, alleen gebaseerd op hun dodelijke wapens, en de “natuurlijke” inferioriteit van de anderen, lang van tevoren – sinds onheuglijke tijden – gereduceerd tot enkel buskruit voor Jahweh’s vuur, tot louter brandstof voor het Goddelijke Licht. Geen redenering, geen smeekbede kan dit verschil verijdelen; zelfs geen Qassam-raket. Er zijn slechts twee manieren om dit contrast – reeds op ons netvlies gebrand en gedwee gesynthetiseerd in onze blik – te corrigeren: ofwel we bewapenen de Palestijnen met projectielen, clusterbommen en witte fosfor, ofwel we ontwapenen de Israëli’s en ontbinden de staat Israel. Zolang geen van beide zaken zich voordoet is het zinloos dat de menselijke rechtvaardigheid aan de kant van de Palestijnen staat, in een wereld die gefascineerd kwijlt – de VS, de EU, de Arabische regeringen, de VN, de massamedia – ten overstaan van de door de Israëlische luchtmacht vervaardigde schilderijen van Jeroen Bosch en de Bijbelse, prachtige rechtvaardigheid die ze begeleidt. Zolang menselijke rechtvaardigheid ons niet rechtvaardiger en prachtiger toeschijnt dan een Israëlisch bombardement zullen de Palestijnen – wat ze ook doen – er slechts in slagen het verschil groter te maken en Jahweh een voorwendsel verschaffen om hen te doden vanaf zijn verre, onverstoorbare elegantie. Geef ze alsjeblieft geen voorwendsels – lanceer geen raketten, schiet niet met geweren, trek geen messen, verdedig je huizen niet, bescherm je kinderen niet, schreeuw niet, huil niet, eet niet, haal geen adem. Maar als er geen menselijke rechtvaardigheid is en de Palestijnen voor God schuldig zijn aan ademhalen (des te meer als ze bloeden), als ze tot in alle eeuwigheid veroordeeld zijn – wát ze ook doen -, dan zou het beschamend zijn om hen tevens te veroordelen – wát ze ook doen – vanuit het comfort van onze morele vliegtuigen. Er zijn momenten dat moraliseren immoreler is dan moord.

Maar nu is het verschil iets kleiner geworden. Veilig voor de F16’s in mijn warme huis, rillend en beschaamd, ben ik tevreden dat de Israëli’s hun goddelijke straffeloosheid hebben opgegeven en Gaza ook over de grond zijn binnengetrokken. Ze zijn nog steeds enorm superieur, maar bewegen zich in ieder geval over de grond, zodat ze meer Palestijn worden, iets menselijker en kwetsbaarder; misschien zou het zelfs gerechtvaardigd zijn hen te doden. Misschien zouden er zelfs enkelen kunnen sterven. Misschien – ik hoop het – dat sommigen in plaats van angst of bewondering ook medelijden zouden kunnen opwekken.

God is “disproportioneel”; menselijke rechtvaardigheid is “proportioneel”. Schoonheid is “goddelijk proportioneel”; mededogen is “menselijk disproportioneel”. Wellicht zien we de komende dagen tenminste het beeld van een Israëlische tank die vernietigd wordt door de heldhaftige verdedigers van Gaza en dan, na de vreugde, zouden we overmand worden door de disproportionaliteit van het mededogen – onverwacht, onbegrijpelijk, irrationeel – in de aanwezigheid van een gevangen genomen of gedode Israëlische soldaat. Misschien dat in de afwezigheid van proporties, in de afwezigheid van rechtvaardigheid, de moordenaars, thans blootgesteld aan het zwakke, lelijke en moedige defensieve vuur, misschien dat de zionisten, dood, gevangen of gewond, in pijnlijk contact met de aarde, uiteindelijk – voor het eerst – menselijk op ons overkomen.

Santiago Alba Rico

Vertaling Engelbert Luitsz
De oorspronkelijk tekst is van 6 januari 2009, het grondoffensief tegen Gaza begon op 4 januari 2009. 

De oorspronkelijke, Spaanse tekst staat hier
De Engelse vertaling van Christine Lewis-Carroll staat hier.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: